Trwa ładowanie... Żywienie Żywienie Składniki odżywcze Sól Jakie właściwości ma sól himalajska? 4 z 7Inhalacje z soli himalajskiej Jak powszechnie wiadomo, jodowana sól nie jest wskazana dla osób z nadciśnieniem tętniczym. Różowa sól himalajska pozwala jednak unormować ciśnienie i chroni organizm przed chorobami serca i układu krążenia. Inhalacje z jej dodatkiem pomogą pozbyć się infekcji gardła i jamy ustnej, a składniki mineralne w niej zawarte pozwalają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową organizmu oraz regulują poziom wody w organizmie. Polecane dla CiebieHimalajska sol ima neobičnu ružičastu ili crvenu boju. Prije mnogo milijuna godina, najviše planine na našoj planeti - Himalaji - bile su dio podmorskog grebena. Nakon transformacije zemljine kore, ova sol, koja je prethodno bila u podvodnim dubinama, postala je dostupna ljudima. Różowa sól himalajska okrzyknięta najzdrowszą solą na świecie, reklamowana jako najczystsza z soli o właściwościach prozdrowotnych. W pewnych kręgach gorliwie zalecana i chwalona. Hmm … a jak jest na prawdę? Sól himalajska pochodzenie i skład Ta “cudowna’ różowa przyprawa pochodzi z Pakistanu, wydobywana ręcznie z głębokości ok. 500 m pod ziemią, a w swoim składzie nie zawiera żadnych zanieczyszczeń. Dlatego też często wśród jej zwolenników pada argument o jej nieskazitelnej czystości, wręcz najczystszej soli na świecie. Kolejnym argumentem jest obecność 84 minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a co za tym idzie prozdrowotne korzyści z jej stosowania. Zatem przyjrzyjmy się jej bliżej. Skład chemiczny soli himalajskiej jest bardzo podobny do składu zwykłej soli kuchennej- ponad 97% stanowi chlorek sodu (NaCl). Swój różowy kolor zawdzięcza obecności składników mineralnych- nie jest ona oczyszczana ani rafinowana. Znajdziemy w niej magnez, cynk, miedź, żelazo, wapń, siarkę, fosfor czy chrom. Jednak są to tak znikome ilości, że nie mają one żadnego znaczenia dla naszego organizmu- no chyba, że zjadamy każdego dnia kilka łyżek soli. Oprócz tych korzystnych pierwiastków znajdziemy w niej także te mniej pożądane, takie jak rtęć, ołów, rad, polon, uran czy kadm oraz wiele innych. Ale spokojnie jest ich równie mało co tych pożądanych i ich spożycie nie będzie miało właściwie żadnego wpływu na organizm. Weźmy po lupę np. potas i wapń. Sól himalajska zwiera 3,5g/kg potasu i 4,05g/kg wapnia – w porównaniu do innych pierwiastków faktycznie jest ich więcej. Jednak pamiętajmy, że wg zaleceń WHO dzienne spożycie soli powinno wynosić niewięcej niż 5g dziennie, czyli 1 łyżeczkę. Zatem w 1 łyżeczce soli himalajskiej znajdziemy 0,0175g potasu i 0,02g wapnia – czyli bardzo mało, aby miały pozytywny wpływ na zdrowie.. Aby sól ta pokryła zapotrzebowanie na te pierwiastki należałoby jej dziennie zjadać co najmniej kilkadziesiąt łyżeczek!!! Cudowne właściwości soli himalajskiej W zasadzie nie można znaleźć badań potwierdzających jej prozdrowotne właściwości. Jedyne informacje o jej składzie pochodzą z książki “Water & Salt-The Essence of Life” dr B. Hendel i P. Ferreira. Faktem jest, że posiada w swoim składzie pierwiastki korzystnie wpływające na stan zdrowia, jednak na próżno szukać potwierdzenia, iż wspomaga ona pracę układu krwionośnego czy obniża ciśnienie krwi. W zasadzie jest to niemożliwe, gdyż w większości składa się z sodu, a ten jak wiadomo wpływa niekorzystnie na stan zdrowia, a jego nadmierne spożycie może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, a dalej do udaru czy zawału. Ponadto jak wykazują badania istnieje zależność między wysokim spożyciem soli a występowaniem nowotworów żołądka. Zatem twierdzenie, że sól himalajska to najzdrowsza sól na świecie, która zawiera niezbędne minerały do prawidłowego funkcjonowania organizmu, o cudownych właściwościach prozdrowotnych to nic innego jak kolejny chwyt marketingowy. Jak powszechnie wiadomo, nadmierne spożycie soli szkodzi zdrowiu, ale nadmierne spożycie soli himalajskiej szkodzi nie tylko zdrowiu ale także finansom. Nie ma najmniejszego sensu przepłacać za sól, która i tak żadnych korzyści prozdrowotnych nam nie przyniesie. Warto zwrócić szczególną uwagę na sól dodawaną do produktów spożywczych, gdyż 5g soli dziennie dotyczy wszystkich jej źródeł. To jaką sól wybrać? Wiadomo, że całkowita rezygnacja z soli jest trudna do wykonania, zwłaszcza u ludzi zdrowych. Do wyboru mamy zwykłą sól kuchenną, morską czy słynną kłodawską. O każdej z nich w zasadzie można powiedzieć, że “coś ma za uszami”. Zwykła sól poddawana jest rafinacji i wybielaniu, dodatkowo dodawane są do niej antyzbrylacze- zawiera np. aluminium czy amoniak. Sól morska z kolei często jest zanieczyszczona metalami ciężkimi, które występują w morzach czy oceanach. Zatem warto zwrócić uwagę na to czy sól jest jodowana. Sole niejodowane zawierają go mniej o niż te jodowane. Odkąd wprowadzono obowiązek jodowania soli w Polsce częstość występowania wola u dzieci szkolnych spadła z 24% do 4,7%. Natomiast częstość występowania podwyższonych wartości TSH u noworodków spadła z 14% do 6%. Również zahamowany został ostry wzrost występowania raka tarczycy, zwłaszcza jego najbardziej złośliwej formy. Spożywanie soli niejodowanej wydaje się być strzałem w kolanem. Coś co w zasadzie zostało już zażegnane poprzez fortyfikację interwencyjną, dziś zaczyna wisieć na włosku. Należy pamiętać, że sól wykorzystywana przemysłowo nie jest jodowana. Spożywając żywność przetworzoną różnego rodzaju nie zapewnimy sobie podaży tego cennego pierwiastka, a jedynie dostarczymy organizmowi nadmiar sodu. KUP TERAZ ️ Sól himalajska różowa gruboziarnista 1000 g za 6,99 zł darmowa dostawa od 99 zł promocja listopad 2023 | PromienieSlonca.pl
Himalajska sol ili bijelo zlato iz Azije često se predlaže kao dobra zamjena za običnu kuhinjsku sol koju koristimo gotovo svakodnevno. Brojni izvori navode razne dobrobiti himalajske soli na zdravlje, međutim tek neke od njih naš organizam zaista može iskoristiti. Himalajska sol najviše je posebna po tome što stiže iz Pakistana, odnosno podnožja planinskog lanca […]
to przyprawa, bez której pewnie większość z nas nie wyobraża sobie przygotowywania codziennych posiłków. Warto jednak pamiętać, że nie jest ona przeznaczona dla każdego, zwłaszcza w większych ilościach. Zapotrzebowanie na sól uzależnione jest od wielu czynników. Zgodnie z zaleceniami WHO dziennie powinniśmy spożywać nie więcej niż 5 g soli, czyli mniej więcej tyle, ile zmieści płaska łyżeczka do herbaty. Dla dzieci i młodzieży norma ta jest jeszcze niższa i wynosi od 1,9 do 3,75 g/dobę, w zależności od wieku i zapotrzebowania energetycznego dziecka. Czy założenia te są spełniane? Jak się okazuje nie. Spożycie soli w wielu krajach przewyższa zalecaną normę, a w Polsce przekracza ją nawet 2-3 krotnie. Główny wpływ na ten fakt ma to, że sól to nie tylko biały proszek w solniczce, ale też składnik wielu produktów czy konserw, których spożycie sukcesywnie rośnie. Poza tym istotnym źródłem soli są chleb, szynka czy ser, będące stałym elementem diety statystycznego Polaka [1]. Z czego składa się sól? Podstawowym składnikiem soli kuchennej (NaCl) jest jon chlorkowy (60,66%) oraz sodowy (około 39,34%), w śladowych ilościach występują w niej też takie pierwiastki jak potas, wapń, magnez, siarczany, żelazo, mangan, nikiel, chrom, ołów, kadm, cynk, miedź, lit, kobalt, arsen, selen i inne [2]. Zbyt mało/zbyt dużo Ilość sodu w diecie ma za zadanie uzupełnić jego straty z potem, moczem i kałem, a w przypadku dzieci i młodzieży umożliwić prawidłowy rozwój organizmu. Sód obok chloru i potasu to podstawowy elektrolit organizmu, odpowiada za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej oraz bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego. Niedobór sodu na tle żywieniowym występuje bardzo rzadko, głównie ze względu na wspomniane wszechobecne występowanie w pożywieniu. Zbyt wysoka z kolei zawartość soli w diecie, zwłaszcza utrzymująca się długotrwale, prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych z powodu zwiększonego stężenia sodu w surowicy. Nadmiar sodu może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, miażdżycy i zaburzeń rytmu serca. Poza tym powoduje większe wydalanie wapnia z moczem, a w konsekwencji powstawanie kamieni nerkowych. Duże spożycie soli wiąże się również z występowaniem udarów mózgu oraz zwiększa ryzyko raka żołądka [3]. Sól himalajska jako lepsza alternatywa? Jaką sól wybrać, aby zrobić to dobrze? Dużą popularnością w ostatnim czasie cieszy się sól himalajska. Opisuje się ją jako wydobywaną ze złóż położonych w Pakistanie, u podnóża Himalajów, w miejscu, gdzie miliony lat temu znajdował się prehistoryczny ocean. Uważana jest za najzdrowszą i najczystszą sól na świecie. Posiada barwę od białej do jasnoróżowej i ciemnoczerwonej, w zależności od zawartości żelaza [4]. © kerdkanno / 123RF Producenci prześcigają się w zachwalaniu zalet i właściwości zdrowotnych owego produktu: ponoć zawiera wiele cennych minerałów i pierwiastków śladowych, które nie występują w oczyszczonej soli kuchennej oraz pozbawiona jest wzbogaceń chemicznych i zanieczyszczeń często występujących w soli morskiej. Czy tak jest naprawdę czy jest to jedynie chwyt marketingowy? Analizę porównawczą pod względem zawartości mikro- i makroelementów naszej rodzimej soli (do badania użyto sól kamienną spożywczą niejodowaną) oraz tzw. soli himalajskiej (białej) przeprowadzili naukowcy z poznańskiego Uniwersytetu Adama Mickiewicza. W próbkach soli dokonano oznaczeń podstawowych makroelementów oraz szerokiej gamy mikroelementów, wykonano również oznaczenia części nierozpuszczalnych pod kątem ilościowym i jakościowym [4,5]. Oto do jakich wniosków doszli badający: Oba typy soli charakteryzują się wysoką czystością na poziomie odpowiednio 1,2 % (sól himalajska) i 1,1 % (polska sól kamienna). Pod względem makroskładników sól polska charakteryzuje się wyższym stężeniem wapnia, a niższym stężeniem magnezu i potasu w stosunku do soli himalajskiej. W przypadku żelaza wyższym stężeniem (28,7 mg/kg) charakteryzuje się sól himalajska niż sól polska (15,3 mg/kg). Dzienna dawka żelaza, obliczona przy założonym spożyciu soli na poziomie dopuszczalnym wynoszącym 5 g na dzień, wynosi 0,144 mg/dzień i 0,077 mg/dzień żelaza odpowiednio dla soli himalajskiej oraz soli polskiej i jest niższa niż dopuszczalna wartość wynosząca 15 mg/dzień. W solach kamiennych zawartość manganu wynosiła 0,90 mg/kg dla soli polskiej i 0,26 mg/kg dla soli himalajskich. W przypadku obu typów soli przy dziennym spożyciu 5 g na dzień nie zostanie przekroczona dopuszczalna dawka manganu wynosząca 5 mg/dzień. Wyższe stężenia strontu stwierdzono w soli polskiej niż himalajskiej, podobnie jak w przypadku glinu, kobaltu, baru, rubidu. W przypadku metali ciężkich najwyższe stężenia stwierdzono dla cynku, przy czym zarówno dla soli himalajskiej, jak i dla soli polskiej nie zostanie przekroczona dopuszczalna dawka cynku wynosząca 15 mg/dzień, przy dziennym spożyciu soli na poziomie 5 g. Ta sama sytuacja dotyczy pozostałych metali ciężkich. Metaloidy (arsen, antymon i selen) na wyższym poziomie stężeń występują w solach himalajskich, tak samo jak wanad, beryl i molibden. W przypadku metaloidów najwyższe stężenia stwierdzono dla selenu. Dla większości pierwiastków ziem rzadkich ich wyższe stężenia występują w soli polskiej [5]. Wyniki przeprowadzonych analiz zobrazowano na wykresach: Wykres 1 Zawartość wybranych makroelementów w polskich solach kamiennych i himalajskich [w g/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 2 Zawartości wybranych mikroelementów (cz. 1) w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 3 Zawartość wybranych mikroelementów (cz. 2) w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Wykres 4 Zawartość pierwiastków ziem rzadkich w polskich solach kamiennych i himalajskich [w mg/kg]Źródło: Joanna Jaworska, Marcin Siepak, Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14. Podsumowanie Biorąc pod uwagę powyższe badania trudno jest znaleźć uzasadnienie dla stwierdzenia wyższości soli himalajskiej nad solą wydobywaną w Polsce. Sole obydwu typów mają porównywalny skład chemiczny, z pewnymi różnicami w zakresie niektórych pierwiastków. Różnice są jednak nieznaczne biorąc pod uwagę jednostkę w której wyrażono udział poszczególnych z nich. Nawet jeśli sól himalajska dostarcza więcej pewnych składników, takich jak magnez czy potas, to zdecydowanie lepiej ich poszukać w innym miejscu niż sól. Zarówno „zwykła” sól, jak i sól himalajska spożywane w nadmiarze będą dostarczały dużo sodu, a tym samym mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie. Nietrafiony jest także argument o tym, że sól himalajska jest wolna od zanieczyszczeń, co można zauważyć analizując szczegółowo jej skład. Na niekorzyść soli himalajskiej działa też jej relatywnie wysoka w porównaniu z polską solą cena. A skoro nie widać różnicy, to po co przepłacać. Literatura: Delahaye F: Should we eat less salt? Archives of Cardiovascular Disease 2013; 106(5): 324-332Titler Curry P., 2011. Chemical analysis of major constituents and trace contaminants of rock salt. Pennsylvania Department of Environmental M (red.): Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012Zdrojewicz Z., Wasiuk S., Wróbel M., Rola soli w organizmie człowieka oraz fenomen sodowrażliwości i sodooporności, Med Rodz 2016; 19(2): 75-82Jaworska J., Siepak M., Polskie sole kamienne vs sole himalajskie – analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych, Przegląd Solny / Salt Review, 2018, 14: 95–104
używać do gotowania soli niejodowanej, takiej jak sól koszerna czy sól himalajska. Gotowanie makaronu bez pokrywki pozwala na odparowanie szkodliwych substancji, dzięki czemu mniej z nich osadza się na makaronie. Szybkie pozbycie się wody po ugotowaniu makaronu sprawia, że większość trihalometanów trafia do zlewu, a nie na talerz. Co łączy sól himalajską i kuchenną? Obie w 97-98% zawierają ten sam związek chemiczny – chlorek sodu (NaCl), który składa się z jednej cząsteczki sodu oraz jednej cząsteczki chloru. Za negatywne działanie w kontekście zdrowia odpowiada sód, stąd większość norm podaje ograniczenia właśnie co do jego spożycia. Dla ułatwienia stosuję się wymiennik: 1g sodu to około 2,5g soli. Ostatnimi czasy, sól himalajska zyskała na popularności i w konfrontacji z solą kuchenną, przynajmniej w spotach reklamowych i na dietetycznych blogach, bezwzględnie wygrywa. W takim razie, którą z nich warto wkładać do swojego koszyka podczas zakupów spożywczych? Czy sól jest zdrowa dla ogółu populacji? Zanim zestawimy ze sobą obie wersje, warto wspomnieć o czymś bardzo istotnym. Sól, a w zasadzie sód w niej obecny, spożyty w nadmiarze podnosi ciśnienie tętnicze krwi i tym samym może przyczyniać się do zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Wysokie ciśnienie tętnicze (> 140/90 mmHg) dotyczy już co trzeciego Polaka, a problem z biegiem czasu ciągle się powiększa. Dzienne zapotrzebowanie na sód dla zdrowej osoby to 1500mg (4g soli), zaś Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje, aby maksymalne dzienne spożycie soli nie przekraczało 5g. Jakie są realia? Według danych zebranych podczas międzynarodowego badania INTERSALT w 1996 roku, Polak spożywa średnio 11g soli na dzień. To ponad 2 razy więcej niż zalecane spożycie! Nie są to bardzo dokładne dane, ale dają pewien obraz sytuacji. Tak wysokie spożycie soli to naprawdę realny problem, bo wszystkie stanowiska naukowe są zgodne, że nadmierne spożycie sodu jest głównym czynnikiem nadciśnienia tętniczego więc tym samym zawału mięśnia sercowego czy udaru. Wbrew pozorom, to nie solniczka jest najbardziej problematyczna, a sól ukryta w wysokoprzetworzonej żywności i gotowych produktach, z których korzystamy na co dzień. Przyjmuje się, że konsumpcja przetworzonej żywności dostarcza aż ok. 75-80% dobowej ilości soli! O jakich produktach mowa? Szczególnymi źródłami soli są fastfood’y, chipsy, żółte sery, wędlina czy pieczywo. Oczywiście nie oznacza to, że te produkty należy całkowicie eliminować, ale warto się zastanowić czy nie spożywamy ich zbyt często. Sól kuchenna vs sól himalajska. Czy warto przepłacać i wybierać sól himalajską? Ten typ soli ma bardzo chwytliwą nazwę. Przecież, skoro produkt jest pozyskiwany nieopodal najwyższego łańcucha górskiego na ziemi, to chyba musi mieć w sobie coś ponadprzeciętnego? Faktem jest, że w soli himalajskiej znajdziemy znacznie więcej mikro- i makroelementów, takich jak wapń, potas lub magnez. Jednak jeśli wartości podane na kilogram zestawimy z dziennym spożyciem soli, wspomnianych składników mineralnych jest tak mało, że sól zdecydowanie nie stanowi znaczącego źródła żadnego z nich. Skoro w tej kwestii różnice są nieistotne, to może nie ma znaczenia, którą sól wybierzemy? Tym, co przechyla szalę na korzyść soli kuchennej, jest jej obowiązkowe jodowanie. W Polsce i na wielu regionach całego świata zbyt niskie spożycie jodu było dość dużym problemem. Jod jest niezbędnym mikroelementem dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Objawami niedoboru jodu są wole endemiczne, obniżenie funkcji reprodukcyjnych czy uszkodzenia mózgu u płodu i noworodków. Od 1996 zarządzeniem Ministra Zdrowia został wprowadzony zabieg obowiązkowego jodowania soli w Polsce. Po tej interwencji znacznie spadła częstość występowania wola u dzieci oraz zachorowalność na raka tarczycy. Niestety, sól himalajska bardzo często nie ma dodatku jodu i wtedy jej spożycie zamiast kuchennej staje się realnym problemem dla zdrowia. Co w przypadku sportowców? Przyjęło się, że sportowcy mogą pozwolić sobie na ponadprzeciętne ilości soli w diecie. W niektórych przypadkach faktycznie może to mieć sens, bo jak wiemy, sód jest tracony w czasie wysiłku wraz z potem, co zwiększa jego dzienne zapotrzebowanie dla sportowca. Niestety oszacowanie ilości utraconego sodu jest niezwykle trudne, bo wartości tę sięgają między 450mg do 2000mg na litr. Przyjmując średnie tempo pocenia (0,7 litr na godzinę) oraz średnią zawartość sodu w pocie (1,15g na litr), godzinny trening to w dużym przybliżeniu utrata około 0,8 sodu. Oczywiście te kwestię zdecydowanie warto rozpatrzyć indywidualnie. Między przeciętnym Kowalskim (amatorem sportu), a wytrenowanym lekkoatletą trenującym 10 razy w tygodniu w upalnym słońcu, nie można stawiać znaku równości. Na siłowniach od trenerów personalnych często można usłyszeć, aby podopieczni do wody na trening dosypywali sobie sól dla lepszej „pompy mięśniowej”, co oczywiście w większości przypadków jest głupotą. Jak poradzić sobie z nadmierną podażą soli? Przede wszystkim – znaleźć alternatywę. Zamiast dosalać potrawy, warto skorzystać z mieszanki ziół lub innych przypraw nie zawierających soli. Dodatkowo, warto uważnie czytać etykiety produktów. Bardzo często produkty potencjalnie uznawane za zdrowe mają spory dodatek soli (np. wędzony łosoś). Oczywiście stosunkowa duża ilość soli nie oznacza, że powinniśmy zrezygnować ze spożycia danego produktu – po prostu potrzebny jest zdrowy rozsądek i umiar. Podsumowanie: Co należy zapamiętać? Sól można kolokwialnie nazwać białą śmiercią jeśli spożywana jest w nadmiarze. Jak w każdym przypadku, to dawka czyni truciznę. Nadmierne spożycie soli jest powszechnie występującym problemem w naszym kraju, którego konsekwencją jest pogorszenie stanu zdrowia. Sól dostarczamy głównie poprzez ogólnodostępne przetworzone produkty spożywcze, znacznie mniej poprzez samo dosalanie potraw. Stając przed wyborem, korzystniej sięgnąć po sól kuchenną. W tym wypadku będziemy pewni, że wybieramy produkt wzbogacany w jod, co czyni go zwycięzcą w konfrontacji z solą himalajską. Bibliografia: 1) Organization World Health. Sodium Intake for Adults and Children. Geneva; 2012. 2) Aburto NJ, Ziolkovska A, Hooper L, Elliott P, Cappuccio FP, Meerpohl JJ. Effect of lower sodium intake on health: systematic review and meta-analyses. BMJ. 2013 Apr 3;346:f1326. doi: PMID: 23558163; PMCID: PMC4816261. 3) Wang TJ, Gupta DK. Is a DASH of Salt All We Need? J Am Coll Cardiol. 2017 Dec 12;70(23):2849-2851. doi: PMID: 29216982. 4) INTERSALT: an international study of electrolyte excretion and blood pressure. Results for 24 hour urinary sodium and potassium excretion. Intersalt Cooperative Research Group. BMJ. 1988;297(6644):319-328. doi: 5) Stamler J, Rose G, Stamler R, Elliott P, Dyer A, Marmot M. INTERSALT study findings. Public health and medical care implications. Hypertension. 1998;14(5):570-577. 6) 7) Tykarski A, Narkiewicz K, Gaciong Z, Januszewicz A, Litwin M, Kostka-Jeziorny K. Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym — 2015 rok. Nadciśnienie Tętnicze w Prakt. 2015;1(1):1-70. 8) Rosenbloom C. Sports nutrition myths that deserve to die but live on. Nutr Today. 2017;52(2):57-61. doi: 9) Jeukendrup AE, Gleeson M. Sport Nutrition: An Introduction to Energy Production and Performance. Human Kinetics; 2010. 10) Jarosz M. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, NIZP-PZH, Warszawa, 2020 Kup teraz na Allegro.pl za 5,73 zł - SANTE SÓL HIMALAJSKA 350G.. (10240112532). Allegro.pl - Radość zakupów i bezpieczeństwo dzięki Allegro Protect!Czy zastanawialiście się kiedyś co to jest sól? Jakie są zalecenia jej spożycia? Jakie są rodzaje? Jakich składników sól może dostarczyć? Jak jest pozyskiwana? Jaką wybrać? Z tego artykułu dowiesz się tego wszystkiego i wiele innych faktów o soli i jej właściwościach. Ile soli możemy spożywać? Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia WHO (World Health Organization) spożywamy zbyt duże ilości soli – już na rok 2020 przypada średnio 9–12 g/osobę/dziennie – jest to ponad dwukrotność maksymalnego spożycia. Oszacowano, że jeśli globalne spożycie soli zostanie ograniczone do wyznaczonego zalecenia, może to zapobiec 2,5 miliona zgonów rocznie. Wytyczne WHO z 2012 roku zalecają maksymalne spożycia soli w ilości 5 g na dzień (1 płaska łyżeczka) dla dorosłych. Dla dzieci i młodzieży w wieku 2 do 15 lat wartość ta jest niższa i wynosi 1,9 g – 3,75 g na osobę/dobę zależnie od wieku i zapotrzebowania energetycznego dziecka. Zalecenia te nie dotyczą okresu wyłącznego karmienia piersią (0-6 miesięcy) i okresu wprowadzania pokarmu uzupełniającego z kontynuacją karmienia (6 – 24 miesiąca). Spożywana sól powinna być jodowana lub wzbogacana jodem dla zachowania zdrowego rozwoju mózgu u płodu i małego dziecka, ale także dla zachowania prawidłowych funkcji umysłowych u dorosłych ludzi [1,2]. Gdzie występuje sól? Mając na myśli ograniczanie soli nie chodzi tylko o sól dodawaną do potraw z solniczki. Powinniśmy brać pod uwagę, że spożywamy także sól występującą naturalnie w niektórych produktach jak mięso, jaja, owoce morza, niektóre warzywa i produkty mleczne, a głównie chleb, który dominuje w naszych jadłospisach. Bardzo duża ilość soli dodawana zostaje do produktów przetworzonych i przekąsek jak chipsy, paluszki, krakersy, wędzone ryby i wędliny, konserwy mięsne i warzywne, dania typu fast food, itp. Aby bardziej zobrazować ilość soli w produktach przetworzonych, eksperci posługują się przykładem pizzy, która smakuje zarówno dorosłym jak i dzieciom. W 100g pizzy jest zawarte ok. 1,53g soli co daje 30% dziennego zapotrzebowania więc zjedzenie jej w całości daje spożycie soli w ilości 8g, a więc przekroczenie o 3g dziennej porcji zalecanego maksymalnego spożycia tylko w tym jednym posiłku [2]. Powinniśmy zatem zastosować kilka przedstawionych poniżej sposobów aby zredukować nadmiar spożywanej soli z dietą: nie należy dodawać soli podczas przygotowywania potraw, zamiast tego można użyć przeróżnych ziół,nie stawiaj solniczki na stole, koniecznie ogranicza spożycie słonych przekąsek,zawsze czytaj etykiety i wybieraj produkty o niższej zawartości sodu, warzywa w zalewach i konserwowane odcedzaj i przelej przegotowaną wodą. [1] W dalszej części zdobędziesz więcej informacji o innych rodzajach soli występujących na rynku. Czym jest sól? Sól – minerał krystaliczny zbudowany głównie z dwóch pierwiastków ważnych dla organizmu – sodu (Na) i chloru (Cl). W składzie soli możemy wyróżnić niewielkie ilości innych minerałów magnezu, potasu, żelaza, wapnia i cynku. Wpływ na ilość pierwiastków ma m. in. metoda przetwarzania soli po jej usunięciu z oceanu lub kopalni [3]. Istnieją trzy sposoby pozyskiwania soli w praktykach handlowych: naturalne powolne odparowywanie wody morskiej na słońcu w wyniku czego pozostaje osad w postaci kryształków soli;warzenie solanek polegające na podgrzewaniu wody pozyskiwanej z tzw. źródeł solankowych (wody zawierające duże stężenie chlorku – sodu);górnicze wydobycie soli kamiennej [4]. Co to jest sód i jakie ma znaczenie dla organizmu? Sól składa się w 40% z sodu. Na opakowaniach produktów spożywczych rzadko podana jest zawartość soli, natomiast podawana jest zawartość sodu, dlatego warto wiedzieć, że 1 g sodu (Na) odpowiada 2,5 g soli (NaCl). Stężenie fizjologiczne sodu we krwi wynosi 135 – 145 mmol/l. Nadmiar sodu usuwany jest z moczem, a w stanach niedoboru dochodzi do zatrzymywania go w organizmie. Rola sodu w organizmie: Podstawową funkcją tego pierwiastka jest utrzymanie równowagi wodno – elektrolitowej, kwasowo – zasadowej oraz wspomaganie układu mięśniowego i nerwowego. Zapotrzebowanie na sód zależy od wieku, aktywności fizycznej i temperatury w jakiej przebywamy. Zarówno nadmiar, jak i niedobór może być niebezpieczny dla organizmu i powodować różnego rodzaju zaburzenia i choroby. Niedobór sodu Niedobór sodu (hiponatremia) powoduje osłabienie, nudności i wymioty, bóle głowy, zaburzenia orientacji i zaburzenia łaknienia. Należy zwrócić szczególną uwagę na niedobory sodu u osób starszych, gdyż przy diecie niskosodowej dochodzi u nich do nadmiernego wydalania sodu przez nerki co może być dla tych osób niebezpieczne. Nadmiar sodu Nadmiar sodu (hipernatremia) może prowadzić do konsekwencji zdrowotnych takich jak nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, rak żołądka, rak przełyku, może sprzyjać rozwojowi osteoporozy, powstaniu kamicy nerkowej, a nowe badania pokazują, że także otyłości. Wystarczające spożycie sodu (Poniższy akapit został zaktualizowany zgodnie z nowymi Normami Żywienia – przyp. redakcji) Dla populacji Polski [5] ustalono normy zgodnie z poziomem wystarczającego spożycia (AI) sodu dla zachowania odpowiedniej równowagi wodno – elektrolitowej organizmu. Uwzględniono różnice zapotrzebowania w zależności od płci, wieku i stanu fizjologicznego. Dla dorosłych wynosi 1500 mg i jest odpowiednio mniejsza dla dzieci, młodzieży, a nie zmienia się w okresie ciąży i laktacji i dla osób starszych. Tabela norm na sód ustalona na poziomie wystarczającego spożycia (AI): Grupapłeć, wiek (lata)Sód (mg)Niemowlęta0 – 0,50,5 – 1120370Dzieci1 – 34 – 67 – 975010001200Chłopcy10 – 1213 – 1516 – 18130015001500Mężczyźni19 – 3031 – 5051 – 6566 – 75> 7515001500150015001500Dziewczęta10 – 1213 – 1516 – 18130015001500Kobiety19 – 3031 – 5051 – 6566 – 75 > 75 Ciąża Laktacja1500150015001500150015001500Źródło: Normy żywienia dla populacji Polski. PZH, Warszawa; 2020 Ile to jest 1500 mg sodu? Aby przyjąć w ciągu dnia 1500 mg sodu, należałoby spożyć: 1 jajko (140 mg)230 g świeżego mleka (50 mg)200 g jogurtu naturalnego (40 mg)200 g jogurtu naturalnego o niskiej zawartości tłuszczu (76 mg)50 g surowego selera (140 mg)60 g gotowanego szpinaku (120 mg) (źródło: Alternatywa dla chlorku sodu – sól potasowa Solą, która jako jedyna może być pomocna w zmniejszeniu spożycia sodu jest sól sodowo – potasowa, w której składzie występuje 50% chlorku sodu, a resztę zastępuje się solami potasowymi. Chlorek potasu w zbyt dużej proporcji może wpływać na odczuwanie lekko gorzkiego posmaku w potrawach. W kilku badaniach nie wykazano żadnej różnicy w odniesieniu do gorzkiego smaku przy zastępowaniu 30–40% chlorku sodu chlorkiem potasu, ale gdy chlorek potasu został zastąpiony w większej ilości, zauważono już dominację goryczki [3]. Wyniki badania opublikowane w 2020 roku w Hypertension potwierdziły dobroczynne działanie chlorku potasu jako zamiennika soli. Używanie soli sodowo – potasowych pozwala na zmniejszenie spożycia sodu zarówno w składzie produkowanej żywności jak i podczas gotowania w domu. Istnieją dowody, że zastąpienie chlorku sodu substytutami potasowymi obniża skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi. Należy jednak brać pod uwagę ryzyko związane ze spożywania soli wzbogaconymi w potas, które obejmuje możliwe wystąpienia hiperkaliemii i jej głównych skutków ubocznych czyli: arytmii i nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza u osób ze stanami upośledzającymi wydalanie potasu, takimi jak przewlekła choroba nerek [24]. Cena soli morskiej jodowanej z potasem o obniżonej zawartości sodu to koszt. ok. 3-4 zł za 350 g. © siamphotos / 123RF Sól stołowa lub warzona – pozyskiwana jest przez odparowanie na gorąco wodnego roztworu soli kamiennej. Zalety Większość zanieczyszczeń i pierwiastków zostaje zlikwidowana w procesie odparowywania dlatego w jej składzie jest tylko czysty chlorek sodu. Wady Sól ma konsystencję drobnych, białych kryształków z tendencją do sklejania się, dlatego dodawane są do niej substancje przeciwzbrylające (jod i żelazocyjanek sodu). Mimo tego, że jest to najpopularniejsza sól na świecie, określa się ją jako gorszą od innych rodzajów soli z powodu jej przetworzenia [3,6]. Smak i zapach Wyniki badania opublikowanego w SPEX CertiPrep, Metuchen, NJ. w 2012 roku, które polegało na zbadaniu różnego rodzaju soli pochodzących z różnych stron świata wykazało – w przypadku soli kuchennej – brak jakiegokolwiek smaku i zapachu [7]. Zastosowanie i cena: Jest to najbardziej dostępna i najczęściej stosowana sól w kuchni. Za sól warzoną jodowaną zapłacimy od plus przesyłka jeśli robimy zakupy online, a za sól warzoną niejodowaną średnio 0,99zł/kg. Sól morska Proces jej pozyskiwania polega na naturalnym, powolnym odparowaniu wody oceanicznej lub wody z jezior słonowodnych. Sole morskie występują w wielu odmianach i są pozyskiwane z wielu miejsc świata co ma bezpośredni wpływ na ich skład mineralny. Zalety W swym składzie sole mogą zawierać pierwiastki jak potas, żelazo, magnez, które nadają jej kolor od białego, poprzez różowy, szary do czarnego, a dodatkowo wpływają na smak soli, [6]. Im ciemniejsza sól tym większa w niej zawartość minerałów. Wady Niestety sole morskie zawierają także obecność śladowych ilości zanieczyszczeń metalami ciężkimi pochodzącymi z oceanów, z których sól jest pozyskana [7]. Smak i zapach Przeprowadzone przez Department of Food, Bioprocessing, and Nutrition Scienceso badanie sensoryczne, polegające na zbadaniu 45 rodzajów soli zebranej z różnych miejsc świata, wykazało różnice w smaku, kształcie, składzie i kolorze soli w zależności od miejsca ich pozyskiwania i sposobu przetwarzania. Rodzaje soli morskich dostępne na rynku: Sole z Morza Śródziemnego bez smaku i zapachu stosowane w kuchni jako zamiennik soli jodowanej czy kamiennej. Ze względu na strukturę należy ją przed użyciem utłuc w moździerzu. Cena soli wynosi od 6,59zł/500g. Sól hawajska – w różnych kolorach – czerwony, czarny, zielony. Czerwona sól zawiera dodatek wypalanej wulkanicznej glinki przez co jej zapach jest lekko ziemisty, stosuje się ją głównie do potraw z grilla i przyprawiania mięsa. Zielona – sól bambusowa – o ziołowym aromacie wynikającym z suszenia wody morskiej pędami bambusa. Stosuje się ją głównie do podkreślenia smaku i aromatu potraw kuchni azjatyckiej. Czarna rafinowana aktywowanym węglem o wysokiej czystości, stosowana do potraw z grilla. Ceny soli wynoszą od 12zł/kg za sól zieloną do nawet 100zł/kg za sól czarną. Sole morskie z Francji: Fleur de Sel o lekkim zapachu fiołków, który delikatnie unosi się z wysychających kopców kryształków soli, nazywana kwiatem soli morskiej. Sól ta nie ma zdolności wyciągania wody z potraw dlatego stosuje się ją zwykle pod koniec przyrządzania potrawy i do nacierania mięs. Cena soli wynosi ok szara sól o lekko dymnym zapachu. Cena soli wynosi ok 85zł/ de Sel Chardonnay wędzona sól o silnym zapachu zwęglonego drewna dębu Chardonnay. Stosowana w kuchni francuskiej, ale także do potraw z grilla, owoców morza i warzyw, do zup, gulaszy, sosów. Cena soli wynosi ok 60zł/na 350g soli. Sól Izraelska Sel de Mer, biała sól z Morza Martwego o lekko metalicznym zapachu. Stosuje się ją do przyprawiania dań rybnych, mięsnych i warzywnych. Cena soli wynosi ok 178zł za worek 25kg czyli ok 7zł/kg. Sole te zostały nazwane solami dla smakoszy i znalazły miejsce w kuchniach zarówno zwykłych kucharzy, jak i najlepszych szefów kuchni na świecie [3, 7, 25]. Sól koszerna Pozyskiwana jest zarówno z podziemnych kopalni jak i z mórz. Jest to wolna od dodatków sól poprzez umożliwienie naturalnego wzrastania kryształkom w temperaturze atmosferycznej Zalety Pozyskana w ten sposób sól jest gruboziarnista, lżejsza, łatwiej się topi. Łyżeczka soli koszernej waży o wiele mniej niż łyżeczka zwykłej soli. Smak i zapach Ze względu na strukturę sól ta jest wygodniejsza w chwytaniu palcami i rozprowadzaniu po daniach ale gdy już rozpuści się w żywności, nie ma żadnej różnicy smaku i zapachu w porównaniu do zwykłej soli kuchennej [8]. Zastosowanie i cena W tradycji żydowskiej stosuje się naturalną sól do osuszania mięsa z krwi dlatego też ze względu na właściwości opisywanej soli nosi ona nazwę – koszerna. Cena wynosi ok 70 zł za opakowanie o wadze kg [8,25]. Sól kamienna Sól wydobywa się w postaci kamieni i brył poprzez górniczą eksploatację z pokładów soli kamiennej. Zalety Zawiera śladowe ilości minerałów jak żelazo, wapń, magnez, cynk, potas i jod. Nie jest poddana procesom przetwarzania, co czyni ją korzystniejszą od soli kuchennej [6]. Rodzaje soli kamiennych Kłodawska sól kamienna: na Polskim rynku najpopularniejszym i najbardziej dostępnym rodzajem soli jest kamienna i jej oczyszczona postać – sól kuchenna zawierająca w swoim składzie nieznaczne ilości bromków, jodków sodu i potasu. Wydobywana jest w kopalniach soli w okolicach Wieliczki, Inowrocławia, Bochni i Kłodowy. Za sól kamienną Kłodowską jodowaną zapłacimy 0,95zł za 1kg. Sól jodowana powstaje przez dodanie jodu do soli kamiennej. Dodanie tego pierwiastka ma na celu profilaktyczne zapobieganie chorobom tarczycy [4, 6, 25]. Kala namak: wulkaniczna, czarna sól kamienna z Indii, która składała się głównie z chlorku sodu i związków siarki, takich jak siarczan sodu, siarczek żelaza i siarkowodór co nadaje jej charakterystyczny zapach podobny do gotowanych jajek. Stosowana jest głównie do ostrych sosów i dipów oraz pikantnych przekąsek. Ceniona przez wegan gdyż dodana do tofu nadaje mu smak sałatki jajecznej. Cena soli wynosi 22zł/1kg. [3, 25] Sól alpejska: złoża soli powstały jako gruba pokrywa solna przed ponad 250 milionami lat wskutek klimatycznych i geologicznych zmian. Wydobywa się ją ręcznie i nie jest poddawana procesowi oczyszczania co zapewnia zachowanie jej składu mineralnego. Austriacka sól kamienna jest bardzo intensywna, mocna w smaku przez co jest idealna do czerwonych mięs. Cena soli wynosi ok 20 zł/100 g [9, 10, 11] Sól himalajska Sól himalajska jest rodzajem naturalnej soli kamienne wydobywanej z suchych pokładów, które powstały miliony lat temu na skutek osuszenia prehistorycznego oceanu. Dzięki temu uznaje się ją za wolną od zanieczyszczeń, które mogą występować w innych rodzajach soli dostępnej w handlu. Sól himalajska krystaliczna Tak jak mamy różne gatunki jabłek, cukru czy kawy tak samo występują różne gatunki soli himalajskiej. Za najbardziej naturalną , lecz niestety najmniej dostępną, uważa się sól nazywaną diamentową, która występuje w formie krystalicznego przezroczystego halitu [12]. Wydobywa się ją z jednego konkretnego miejsca we wschodnim regionie Karakoram w Himalajach. Jak opisano w książce pt. „ Kryształ i sól – esencja życia” , autorstwa Dr Hendel chodzi tu o oryginalną sól, krystalizującą się przez miliony lat pod wpływem wysokiego ciśnienia. Taki kryształ soli oprócz gazów obojętnych zawiera minerały i pierwiastki znajdujące się w ludzkim ciele, a dzięki swojej strukturze staje się biochemicznie dostępny dla naszych komórek, dzięki czemu łatwiej możemy wchłonąć minerały występujące w jej składzie [13]. Sól himalajska kamienna Powszechnie znaną i łatwiej dostępną jest sól himalajska kamienna, wydobywana w paśmie Gór Słonych, na południowym skraju płaskowyżu Potwar w północnej części Pakistanu, w prowincji Punjab. Na tym terenie działają 3 kopalnie soli: Khewra, Warcha i Kalabagh [14]. Najstarsza to kopalnia Khewra Salt. Sól występuje w niej w postaci nieregularnej struktury przypominającej kopułę mieniącą się naprzemiennymi pasmami kolorów od białego, poprzez różowy do czerwonego. Sól w liczbach W kopalni Khewra istnieje siedem grubych pokładów solnych o łącznej miąższości około 150 m, eksploatowanych na 18 poziomach roboczych. Zasoby te oszacowano na 220 – 600 mln ton. Rocznie wydobywa się ok 390 tyś. ton tego surowca [15]. Zastosowanie soli himalajskiej Sól himalajska ma bardzo szerokie zastosowanie nie tylko jako przyprawa w naszej kuchni. Sól ta znalazła zastosowanie w różnych dziedzinach przemysłu: przemysł spożywczypodstawowy składnik codziennej żywności,w przetwórstwie mleczarskim,w przetwórstwie mięsnym i rybnym, przemysł chemicznywykorzystywany w różnych procesach metalurgicznych przemysł farmaceutycznyjako składnik lekówsole do inhalacjiinhalatoryprzemysł hutniczydo produkcji naczyń z soli wykorzystywanych do gotowania i podawania jedzenialampy solne do dekoracji wnętrzprzemysł kosmetyczny kosmetyki do pielęgnacji ciałasole do kąpieli, żele pod prysznic [16,17]. © pinkomelet / 123RF Skład chemiczny soli himalajskiej: Przeprowadzone badanie przez Pakistańskie Centrum Badań nad Żywnością i Biotechnologią, PCSIR Laboratories Complex polegające na zbadaniu składu chemicznego próbek soli pobranych z kopalni Khewra i Kalabagh wykazało następującą zawartość minerałów w soli: Składnik chemicznyWartośćChlorek sodu 97%Siarczany0,28 – 0,58%Wapń0,08%Magnez0,11 – 0,35%Żelazo0,2 – 1,9mg/kg soliMiedź0,01 – 0,05mg/kg soliMangan0 0,04 – 0,06 mg/kg soliChrom0,21 – 0,42 mg / kg soliOłów0,03 – 0,1 mg / kg soliCynk0,02 – 0,17 mg / kg soliArsen0,03 – 0,05 mg / kg soli Wyniki mieściły się w limitach maksymalnego spożycia dla ludzi określonych przez Codex Alimentarius Commission, a niezbędne i nieistotne minerały były poniżej maksymalnego limitu spożyc0ia dla ludzi również ustalonego przez CAC [18]. Badanie porównawcze składu polskiej soli kamiennej z solą himalajską przeprowadzone przez Jaworska i Siepak wykazało, że oba typy soli mają podobny skład chemiczny. Polskie sole kamienne zawierają więcej: Ca, Cr, Mn, Co, Sr, Rb, Ba, natomiast himalajskie: K, Mg, Fe, Cu, Zn, As, Se, Pb [14]. Dlatego zastanawiając się nad wyborem soli, warto także wziąć pod uwagę naszą polską sól kłodowską. Cena i dostępność soli na rynku: Sól himalajska dostępna jest zazwyczaj w dwóch formach: drobnej soli himalajskiej oraz soli granulowanej. W większości sklepów znajdziemy ją w opakowaniach o wadze 0,5kg do1kg. Cena soli 0,5kg soli drobnoziarnistej waha się od 5,00 do 10,00 zł, natomiast za opakowanie o wadze 1kg zapłacimy około 6,00 do 20,00 zł. Granulowana sól o wadze 0,5kg kosztuje około 5,00 do12,00 zł, natomiast za opakowanie o wadze 1kg zapłacimy około 7,00 –do 25,00 zł [25]. Wpływ krystalicznej soli himalajskiej na zdrowie: Jak już wiemy, sól himalajska ma miliony lat i jest czysta, nietknięta przez wiele toksyn i zanieczyszczeń, które przenikają do innych form soli oceanicznej dlatego korzyści zdrowotne wynikające ze stosowania naturalnej himalajskiej soli krystalicznej mogą obejmować: Poprawa trawienia Minerały zawarte w soli pomagają zrównoważyć poziom pH organizmu. Dzięki równowadze pH w nasz organizm ma lepszą zdolność do skuteczniejszego trawienia i wchłaniania pokarmu w jelitach. Zdrowy sen Między godziną 2, a 4 w nocy występują w organizmie reakcje biochemiczne, które przepływają przez nasz system nerwowy, powodują zaburzenia snu i zakłócają zdolność do zasypiania. Badania pokazują, że diety niskosodowe powodują zmniejszenie objętości krwi we współczulnym układzie nerwowym, co z kolei aktywuje adrenalinę i reakcję „walcz lub uciekaj Łagodzenie bóli mięśniowych Kąpiele z dodatkiem soli to dobry sposób na złagodzenie obolałych lub skurczonych mięśni. Kąpiele te ułatwiają naszemu organizmowi wchłanianie magnezu i innych pierwiastków śladowych zawartych w soli dzięki czemu zmniejsza się skurcz mięśni i wzmacniają się nasze kości. Oczyszczanie powietrza lampami solnymi Naturalnie higroskopijne cząsteczki soli przyciągają wodę do swojej powierzchni, a ciepło z lampy powoduje szybkie odparowanie wchłoniętej przez nią wody z minerałami soli. Dlatego chociaż istnieje niewiele badań na ten temat to jednak ten proces może być pomocny w redukcji pleśni i działając wspomagająco na układ oddechowy. Poprawa samopoczucia Himalajskie lampy solne wytwarzają naturalnie miękkie, ciepłe światło, które jest podobne do blasku świecy lub ognia. Lampka taka nadaje się świetnie na lampkę nocną pomagając w odprężeniu się i odpoczynku. Pielęgnacja skóry Domowy peeling z soli gruboziarnistej z dodatkiem oliwy z oliwek, oleju kokosowego jest świetną alternatywą dla peelingów dostępnych w sprzedaży. Zabieg ten pobudza krążenie, oczyszcza skórę, zapobiega cellulitowi, zmniejszaniu typowe oznaki starzenia się skóry [19,20]. W Polsce stacjonuje firma pakistańsko – polska specjalizująca się w produkcji kosmetyków do pielęgnacji ciała z soli himalajskiej sprowadzanej z Khewra Salt. Dodaje się do nich inne naturalne składniki masło Shea, olej arganowy, płatki kwiatów, olejki eteryczne, suszone owoce. Oprócz kosmetyków (peelingi, żele pod prysznic, sole do kąpieli, masła do ciała), w ofercie firmy można znaleźć mikroklimatyczne jaskinie solne i ekskluzywne sauny solne [21]. Wspomaganie w chorobach układu oddechowego Terapie solankowe obejmują płukanie gardła słoną wodą, przebywanie w specjalnie powstałych grotach solnych oraz korzystanie z suchego inhalatora ceramicznego z komorą solną w środku, który jest przenośną alternatywą dla jaskiń solnych. Takie terapie solankowe powodują rozcieńczenie i zmniejszenie gromadzenia się śluzu ponieważ sól wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe [22]. Skład chemiczny różnych soli Rodzaj soliZawartość NaCl w %Inne składnikiSól biała spożywcza97,1Jod – 2,3 ± 0,77 mg/100gSól kamienna spożywcza 97Wapń – 0,20%, Magnez – 0,02%, Potas – 0,1%Sól morska 94 – 98Wapń – Magnez – Potas – Tlenek siarki – 1,3%Sól hawajskaczerwona, czarna, zielona, biała97,5Wapń – 24%, Magnez – 0,65%, Tlenek siarki – 4,28%Czarna Sól Indyjska Kala Namakmin 95,4Wapń >0,11%, Magnez >0,05%, Siarka – 5,85%, Tlenek siarki >1,8% Sól sodowo – potasowa70 – 75Potas – 25 – 30% Źródło: Gdzie możemy zakupić różne rodzaje soli? Różnego rodzaju wyszukiwarki handlowe zapewniają szeroki wybór różnego rodzaju soli spożywczych jak i innych produktów wykonanych z soli dostępnych online z tysiącami opinii klientów z rynków całego świata [23]. W naszym kraju można korzystać z porównywarek cenowych. Sól dostępna jest także w sklepach spożywczych i supermarketach, należy jednak sprawdzać na etykiecie faktyczne miejsce jej pochodzenia. Którą sól wybrać? Wybierając sól obierzmy sobie za cel ograniczenie spożycie sodu w naszej diecie. Lepszym rodzajem, niż sól kuchenna, będzie sól sodowo – potasowa, z obniżoną zawartość sodu przez zastąpienie jej substytutami potasu. Faktem też jest, że sole gruboziarniste technicznie zawierają mniej sodu na łyżeczkę i mają bardziej słony smak niż sól kuchenna, co oznacza, że można użyć mniej soli w porcji, aby uzyskać ten sam smak. Wybierajmy także sole naturalne, nieprzetworzone i bez dodatków przeciwzbrylających [25]. Podsumowanie Wiemy już, że pewne spożycie soli jest niezbędne dla naszego zdrowia, a sól jest wykorzystywana nie tylko kulinarnie, ale i do celów przemysłowych, w kosmetykach czy w farmacji, ale czy którąkolwiek sól można uznać za zdrowszą od innej? Nie jest właściwe twierdzenie, że istnieje zdrowsza sól, zwłaszcza że wszystkie opisane sole składają się głównie z chlorku sodu i tak niewielkiej ilości minerałów, że nie mogą mieć dobroczynnego wpływu na nasz organizm. Dlatego bez względu na rodzaj soli, powinniśmy spożywać ją z umiarem i dążyć do zredukowania jej ilości w naszej codziennej diecie. Źródła: [1] Pobrane z: [2] Pobrane z: Drake, S. L., Drake, M. A. (2011). Comparison of salty taste and time intensity of sea and land salts from around the world. Journal of Sensory Studies, 26, 25–34.[4] Lubas, R. Wydobycie i historia soli. Pobrane z: Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, 2020. Warszawa.[6] Wojtasik, A. (2018). Sól himalajska czy morska – która jest zdrowsza?. Pobrane z: Atkins, P. (2012). Analysis of Gourmet Salts for the Presence of Heavy Metals. SPEX CertiPrep, Metuchen, NJ.[8] Pobrane z: Leitner, Ch., Neubauer, F., i. in. Salt rock of the Alpine Haselgebirge Formation – ages, temperatures and structures. Pobrane z: Pobrane z: [11] Czaplewski, I., Sól alpejska. Pobrane z: Kushi, M. (2017). Himalayan salt crystal purification progcess. Patent Application Publication. Aug. 3. [13] Hendel, B., Ferriera, P. (2003). Water & salt: the essence of life: the healing power of nature. USA: Natural Resources.[14] Jaworska, J., Siepak, M. (2018). Polskie sole kamienne vs sole himalajskie– analiza porównawcza wybranych składników soli spożywczych. Przegląd Solny / Salt Review, 14, 95–104.[15] Pobrane z: [16] Pobrane z: Macias, S. (2015). Salt – An Overview of Various Types of Salts. Micscape & Microcopy.[18] Hassana, A., Udd Dina, A. M., Sakhawat, A. (2017). Chemical Characterisation of Himalayan Rock Salt. Pak. j. Sci. Ind. Res. Ser. A: Phys. Sc, 60(2), 67–61.[19] Jones, K. (2013). The benefits of Himalayan Salt. Pobrane z: [20] Pobrane z: Pobrane z: Pobrane z: Benefits of Salt Therapies and the Original Himalayan Salt Inhaler. [23] Pobrane z: Greer, R. C., Marklund, M., Anderson, A. M., Cobb, L. K., Dalcin, A. C., Henry, R., Apeel, L. J. (2020). Potassium-Enriched Salt Substitutes as a Means to Lower Blood Pressure, Benefits and Risks. Hypertension, 75, 266–274.[25] Leonard, J. (2018). Does pink Himalayan salt have any health benefits? Pobrane z:
Różowa sól himalajska jest bardzo czysta, ponieważ wydobywa się ją w jednym z najmniej zanieczyszczonych obszarów na świecie. Istotna jest także metoda pozyskiwania. Omawiana sól jest krystalicznie czysta, a jedyna obróbka polega na tradycyjnym wypłukaniu jej wodą i wysuszeniu. W związku tym nie traci ona swoich właściwości.
Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść data publikacji: 11:13 Konsultacja merytoryczna: Lek. Aleksandra Witkowska ten tekst przeczytasz w 3 minuty Sól morska jest bardzo popularnym dodatkiem do posiłków. Czym różni się od soli kuchennej? Przede wszystkim sposobem pozyskiwania, ale jeśli chodzi o skład chemiczny, to jest on zbliżony. Zatem czy można powiedzieć, że sól morska jest lepsza? Ezergil / iStock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Sól kuchenna a sól morska Właściwości soli morskiej Zastosowanie soli morskiej Sól kuchenna a sól morska I sól kuchenna, i sól morska, mają taki sam wpływ na ludzki organizm przez podobną zawartość sodu, która w obu produktach wynosi około 40%. Dlatego też znaczące różnice pomiędzy nimi to: sposób pozyskiwania, smak i zapach. Sól morska jest pozyskiwana przez odparowywanie wody morskiej, a więc znajduje się w niej większa ilość składników mineralnych, które mają też duży wpływ na smak czy kolor pozyskanej soli. Z kolei sól kuchenna pozyskiwana jest przez wykopywanie jej w kopalniach pod ziemią, a zatem ma jeszcze inne składniki mineralne i odmienny smak niż sól morska. Sól himalajska uchodzi za najcenniejszą, gdyż wydobywana jest ręcznie, nie oczyszcza się jej, a więc jest bogata w minerały. Należy pamiętać o tym, że czy to sól morska czy sól himalajska, ważne jest stosowanie jej z umiarem. Jedynie powinniśmy wystrzegać się soli rafinowanych. Dobrej jakości sól himalajską oferuje marka Intenson. Kupisz ją szybko i bezpiecznie na Właściwości soli morskiej Prozdrowotne i kosmetyczne właściwości soli morskiej wyznacza jej skład. Warto jednak wiedzieć, że właściwości soli morskiej mogą się różnić w zależności od tego, z jakiego miejsca jest ona wydobywana. Najczęściej sól morska zawiera: chlor, sód, magnez, wapń, potas i siarczany. Ale może też zawierać niektóre metale. Zastosowanie soli morskiej Sól morska ma szerokie zastosowanie. Od doprawiania potraw, po usuwanie bólu zatok. Bardzo często używana jest też w kosmetyce czy nawet jako detergent. Wystarczy wymieszać sól morską z octem, wodą czy sokiem z cytryny, aby uzyskać odplamiacz do ubrań i dywanów. Solą morską można też czyścić złoto czy mosiądz. Co ciekawe, sól morską możemy spotkać również jako dodatek do słodyczy skierowanych do diabetyków, np. w Gorzkiej czekoladzie ekologicznej 70% kakao Torras 100g. Sól morska znalazła zastosowanie jako naturalny środek ochronny przed mrówkami. Wystarczy rozsypać ją przy drzwiach czy oknach, aby mrówki nie weszły. Także posypanie solą ziemi dookoła warzyw ma na celu uchronienie plonów przed ślimakami. W kosmetyce zastosowanie soli morskiej jest różne. Najprostszym zabiegiem pielęgnacyjnym z użyciem soli jest kąpiel w wannie. Do wody wsypuje się porcję soli, która zmiękcza skórę i poprawia krążenie. Można też zrobić domowy peeling do ciała na bazie soli i oliwy z oliwek, mieszając oba składniki na gęstą pastę i wmasowując je w skórę. Po spłukaniu skóra staje się miękka i odżywiona. Z kolei okłady z ciepłej soli (uprażonej na sucho na patelni) przykładane do czoła pomagają na ból głowy, a nawet na zapalenie zatok. Jeśli szukasz ekologicznej soli morskiej, polecamy sól morską drobną oraz grubą od Pro Natura dostępne na Medonet Market. Jeśli potrzebujesz wody z solą morską do pielęgnacji nosa, zamów FREENEX Baby - hipertoniczną wodę morską do nosa. Również Marimer baby - hipertoniczny roztwór wody morskiej do higieny nosa ma właściwości rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające w pozbyciu się kataru. Przeczytaj także: 10 zdrowych przegryzek, które ci dadzą radość na diecie Siedem zdrowych produktów, które mogą być trujące sól morska sól kuchenna dieta odżywianie sól himalajska sód (na) okłady z soli morskiej Zapalenie zatok chlor wapń potas magnez "Aktywistka antyszczepionkowa" mogła zaszczepić solą fizjologiczną ponad 8 tys. osób W Dolnej Saksonii pielęgniarka podawała roztwór soli fizjologicznej zamiast szczepionki na COVID-19 i mogła tak "zaszczepić" ponad 8 tys. osób. "Perfidna... PAP W Indiach lekarze sprzedawali sól fizjologiczną zamiast szczepionki przeciw COVID-19 Szacuje się, że ponad 2,5 tys. mieszkańców Indii zostało zaszczepionych wodą z solą fizjologiczną zamiast specjalistycznym preparatem przeciw COVID-19. Za... Sól - rodzaje, właściwości, szkodliwość. Czy sól może służyć zdrowiu? WYJAŚNIAMY Sól kuchenna nie należy do składników zdrowej diety. W małych ilościach jest jednak potrzebna organizmowi ze względu na zawartość sodu, który reguluje gospodarkę... Aleksandra Lipiec Chiny wstrzymują import indyjskich owoców morza. Przyczyną ślady koronawirusa na opakowaniach Chiny zawiesiły na tydzień import mrożonych owoców morza od sześciu indyjskich firm eksportujących produkty morskie. Chińskie organy celne twierdzą, że znalazły... Dochodzą do zdrowia 135 m pod ziemią. Jak wygląda rehabilitacja po COVID-19 w Wieliczce? Pacjenci po COVID-19, którzy zmagają się z długofalowymi skutkami choroby, wracają do sił w podziemnym sanatorium na terenie kopalni soli w Wieliczce. Dwie i pół... Monika Zieleniewska Sól emska - zastosowanie, działanie, skład i bezpieczeństwo stosowania. Kto może ją zażywać? Sól emska to znany sposób na pozbycie się kaszlu, który pojawia się przy alergiach, przeziębieniu czy grypie. Sam kaszel może być bardzo uciążliwym problemem, ale... Sól fizjologiczna do oczu - właściwości i zastosowanie Sól fizjologiczna to wodny roztwór soli (chlorek sodu NaCl) o stężeniu 0,9 procent. Sól fizjologiczna ma szerokie zastosowanie w medycynie i kosmetyce. Z uwagi na... Ewelina Hen Płukanie gardła solą - działanie, jak przygotować roztwór Płukanie gardła solą to stary, ale sprawdzony sposób nie tylko na ból gardła, ale również jego zaczerwienie i inne podrażnienia. Ból gardła może być objawem wielu... Sól morska do nosa - jak używać, skład. Prosty sposób na zatkany nos Sól morska, zwana też wodą morską, to sprawdzony i popularny preparat przeznaczony do stosowania zarówno w przypadku kataru, jak i do codziennej higieny. Jest... Ryby morskie dla koneserów zdrowia Od dawna znane są cenne właściwości ryb, dzięki spożywaniu których ludzie rzadziej zapadają na choroby układu krążenia, dłużej żyją i są ogólnie zdrowsi....Sól: rodzaje. Sól kuchenna - najbardziej popularna w Polsce. W trakcie obróbki traci wszystkie mikroelementy, czasami wzbogacana związkami jodu. Sól himalajska - reklamowana jako najzdrowsza, jednak badania dowodzą (więcej szczegółów w tym artykule ), że niewiele różni się od soli kuchennej.